Historia Oddziału od 1993 r.

Powstanie Stowarzyszenia (1991–1992)

20 listopada 1991 r. – z inicjatywy kadry pierwszego w Polsce Studium Podyplomowego Wyceny Nieruchomości przy Akademii Rolniczo-Technicznej w Olsztynie, kierowanego przez prof. Andrzeja Hopfera, oraz uczestników tego studium – zwołano w Olsztynie zebranie założycielskie Stowarzyszenia. Wzięło w nim udział 60 osób. Komitet założycielski utworzyli: Andrzej Hopfer (przewodniczący), Wacław Kłopociński, Barbara Boczkowska, Stefan Przybyłek, Wiesława Gustek, Bolesław Rusak, Janusz Jasiński, Ryszard Źróbek, Tadeusz Kościuk i Jarosław Czerkies.

Opracowany wówczas zarys statutu określał cele, które prowadzą Stowarzyszenie do dziś: reprezentowanie członków i ochronę ich interesów, propagowanie zasad etyki zawodowej, dbałość o wysoki poziom i kwalifikacje rzeczoznawców, działalność wydawniczą oraz udział w opiniowaniu aktów prawnych. 20 lutego 1992 r. Komitet Założycielski zarejestrował w sądzie „Polskie Stowarzyszenie Rzeczoznawców Wyceny Nieruchomości”.

I Walny Krajowy Zjazd – Olsztyn, 17–18 lipca 1992 r.

Zjazd odbył się na terenie ART w Olsztynie z udziałem 241 osób z 42 województw. Obrady prowadził prof. Andrzej Hopfer; w prezydium zasiedli Barbara Boczkowska i Wacław Kłopociński (wiceprzewodniczący), Tomasz Bajerowski (sekretarz), Wiesława Gustek, Stefan Przybyłek i Bolesław Rusak. Dwa zespoły problemowe dyskutowały o kierunkach działania i perspektywach zawodu (przew. W. Kłopociński) oraz o strukturze, celach, członkostwie i statucie (przew. S. Przybyłek).

Zjazd przyjął uchwałę o kryteriach członkostwa w okresie przejściowym (zdany egzamin państwowy, wpis na listę biegłych wojewody lub biegłych sądowych, uprawnienia branżowe związane z szacowaniem albo ukończone studium podyplomowe lub kurs z wyceny), a także uchwały o podjęciu prac nad kodeksem etyki zawodowej, powoływaniu oddziałów terenowych, utworzeniu Biura Zarządu Głównego (pierwszy kierownik – dr inż. Zbigniew Wrześniowski), przyjęciu logo Stowarzyszenia (projekt prof. Waleriana Wierzchowskiego) oraz wydawaniu Biuletynu Informacyjnego (do 2001 r. w „Wycenie”, następnie samodzielnie do 2012 r. – 92 numery, red. Stanisław Różanka).

Do pierwszego Zarządu Głównego wybrano: prezes – Andrzej Hopfer, wiceprezes – Stanisław Goraj, sekretarz – Janusz Jasiński, członkowie – Włodzimierz Romańczuk, Wacław Kłopociński, Stefan Przybyłek, Barbara Boczkowska, Marek Taranowicz, Danuta Gruczecka, Bartłomiej Krzesaj. Główną Komisję Rewizyjną objął Andrzej Nowak, Sąd Koleżeński – Roman Waśniewski. Tymczasowa siedziba mieściła się w budynku Wydziału Geodezji i Urządzeń Rolnych przy ul. Heweliusza 15 w Olsztynie; 1 lipca 1995 r. Biuro Zarządu Głównego przeniesiono do Warszawy.

W 1993 r. opracowano Kodeks Etyki Zawodowej Członków PSRWN; nad jego kształtem pracowała m.in. konferencja w Mnichovie (Czechy, 4–6 czerwca 2003 r.) z udziałem członków naszego Oddziału – Janusza Jasińskiego (przewodniczący obrad), Romualda Waśniewskiego i Tomasza Bajerowskiego.

Walne Zjazdy PSRWN

Trzy pierwsze Zjazdy odbyły się w Olsztynie – tu Stowarzyszenie powstało i stąd rozeszło się na kraj.

Oddziały terenowe

Presja środowiska była ogromna: już 16 września 1992 r. zawiązały się pierwsze cztery oddziały – w Szczecinie, Ciechanowie, Opolu i Gdańsku (z siedzibą w Sopocie). Do końca 1992 r. powstało siedem kolejnych, w tym Oddział w Olsztynie, powołany uchwałą Zarządu Głównego z 12 stycznia 1993 r. pod przewodnictwem Jerzego Milkamanowicza, a także oddziały w Warszawie, Zielonej Górze, Koszalinie, Lublinie, Słupsku i Łodzi. W 1993 r. doszło dwanaście następnych (m.in. Bydgoszcz, Włocławek, Piotrków Trybunalski, Katowice, Poznań, Siedlce, Elbląg), w 1994 r. pięć (Płock, Giżycko, Suwałki, Łomża, Białystok), w 1998 r. Ełk i Radom. Na koniec 1993 r. PSRWN liczyło 2300 członków, w tym 323 z uprawnieniami państwowymi.

Część oddziałów z czasem się rozwiązała lub połączyła – oddziały w Elblągu, Ełku, Giżycku i Suwałkach zostały włączone do Oddziału Olsztyńskiego, który obejmuje dziś całe województwo warmińsko-mazurskie. Obecnie w strukturze PSRWN działa 14 oddziałów terenowych.

Oddział w Olsztynie – kolejne kadencje

Organizacja Oddziału rozpoczęła się po I Zjeździe w lipcu 1992 r.; formalnie Oddział powołano 12 stycznia 1993 r. Przez ponad trzydzieści lat kierowali nim trzej prezesi: Jerzy Milkamanowicz (1993–2003), prof. Ryszard Cymerman (2004–2022) i Przemysław Samełko (od 2022 r., ponownie wybrany na kadencję 2025–2028). Liczba członków wzrosła z 22 osób z uprawnieniami w 1993 r. do 110 rzeczoznawców dziś. Rozwiń kadencję, aby zobaczyć pełny skład władz.

Aktualny skład władz i komisji – na stronach Stowarzyszenie i Komisje.

Konferencje i jubileusze

Oddział był współorganizatorem krajowych konferencji naukowych z zakresu wyceny: I Krajowej Konferencji Naukowej w Mierkach k. Olsztyna (z tego nurtu wyrosło Towarzystwo Naukowe Nieruchomości, zarejestrowane 27 kwietnia 1994 r., z prof. Hopferem jako prezesem), IV Krajowej Konferencji Rzeczoznawców Majątkowych w Olsztynie (11–13 września 1997 r., „Gwarancje jakości usług rzeczoznawców majątkowych”), I Konferencji Naukowo-Technicznej w Gdańsku (15–16 marca 2001 r., o współdziałaniu rzeczoznawców, urbanistów i gmin) oraz II Konferencji Naukowej w Starych Jabłonkach (16–17 września 2004 r., „Szacowanie nieruchomości”). Członkowie Oddziału uczestniczyli we wszystkich Krajowych Konferencjach Rzeczoznawców Majątkowych – od I w Częstochowie (7–8 grudnia 1992 r., gdzie narodziła się idea Federacji) po XXXII, której gospodarzem był Oddział w Olsztynie w 2025 r. (opisaną poniżej).

6–7 lipca 2012 r. Oddział był gospodarzem obchodów XX-lecia PSRWN połączonych z konferencją „Szacowanie nieruchomości na potrzeby inwestycji liniowych”; w uroczystości uczestniczyli minister Piotr Styczeń, rektor UWM prof. Józef Górniewicz i prezydent Olsztyna Piotr Grzymowicz. 24–25 października 2013 r. w Sali Ratuszowej Pałacu Kultury i Nauki odbyła się jubileuszowa XXII Krajowa Konferencja „Dwie dekady gospodarki rynkowej, dwie dekady rzeczoznawstwa majątkowego” (ok. 350 uczestników) – z wystąpieniami m.in. Lecha Wałęsy, Jana Krzysztofa Bieleckiego, prof. Grzegorza Kołodki i wszystkich byłych prezydentów Federacji. W 2017 r. Oddział świętował XXV-lecie, a 14 grudnia 2023 r. – XXX-lecie.

XXXII Krajowa Konferencja Rzeczoznawców Majątkowych – Olsztyn, 4–5 września 2025 r.

Największe wydarzenie w najnowszej historii Oddziału. Po dwudziestu ośmiu latach od IV Konferencji w 1997 r. doroczna Krajowa Konferencja Rzeczoznawców Majątkowych wróciła do Olsztyna – miasta, w którym w 1991 r. powołano do życia PSRWN. XXXII KKRM pod hasłem „Transparentność informacji na rynku nieruchomości” odbyła się 4–5 września 2025 r. w Hotelu Przystań nad brzegiem Jeziora Ukiel. Organizatorami były Polskie Stowarzyszenie Rzeczoznawców Wyceny Nieruchomości im. prof. Andrzeja Hopfera – z Oddziałem Olsztyńskim jako gospodarzem – Polska Federacja Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych oraz Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie; konferencję objął patronatem honorowym Prezydent Olsztyna, a sponsorem głównym był Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. Radzie Programowej przewodniczył prof. Ryszard Cymerman, a w gronie jej prezydium zasiedli m.in. dr inż. Aneta Chmielewska, dr inż. Janusz Jasiński i dr inż. Marek Walacik.

W konferencji wzięło udział około 200 uczestników: rzeczoznawcy majątkowi, przedstawiciele administracji publicznej, instytucji finansowych, uczelni i organizacji zawodowych oraz goście zagraniczni – reprezentanci IAAO, IVSC, TEGOVA, RICS i CCIM z Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych i Cypru. W siedmiu sesjach tematycznych wystąpiło 25 prelegentów; obrady dotyczyły nowych źródeł informacji w wycenie (Rejestr Urbanistyczny, ewidencja gruntów i budynków, rejestr cen nieruchomości), transparentności danych i ich udostępniania w dobie cyfryzacji, etyki i odpowiedzialności zawodowej, standaryzacji wycen oraz przyszłości transparentności rynku. Wśród autorów referatów znaleźli się członkowie Oddziału – m.in. Aneta Chmielewska i Marek Walacik („Ocena transparentności rynku nieruchomości przez pryzmat szacowania wartości nieruchomości i rejestracji transakcji”), Janusz Jasiński oraz Andrzej Antkiewicz i Przemysław Samełko („Pozyskiwanie informacji prawnej przez rzeczoznawcę majątkowego”). Wnioski pokonferencyjne opracowała komisja w składzie: dr inż. Aneta Chmielewska, dr inż. Marek Walacik i dr Izabela Rącka.

Uroczystość otwarcia odbyła się pod portretem prof. Andrzeja Hopfera – patrona Stowarzyszenia i współtwórcy zawodu. Podczas konferencji tradycyjnie wręczono odznaczenia: prezydent PFSRM Krzysztof Gabrel wręczył Mirosławie Koczarze medal honorowy Federacji „Amicus de Rebus Peritorum Polonorum” – w obecności laureatów z poprzednich lat – a podczas wieczornej gali grupa rzeczoznawców otrzymała Honorowe Odznaki PFSRM. W przeddzień konferencji, 3 września 2025 r., obradowała w Olsztynie Rada Krajowa PFSRM. Referaty ukazały się w specjalnym, konferencyjnym wydaniu kwartalnika „Rzeczoznawca Majątkowy” nr 3/2025 (127), a wnioski i rekomendacje – w numerze 4/2025 (128). Prezydent PSRWN Krzysztof Lewandowski w słowie wstępnym do numeru konferencyjnego podziękował szczególnie członkom Oddziału Olsztyńskiego: dr Anecie Chmielewskiej, dr. Markowi Walacikowi oraz prezesowi Oddziału Przemysławowi Samełce, a prof. Ryszardowi Cymermanowi – za merytoryczny nadzór nad agendą. W podziękowaniach Zarząd Federacji podkreślił wyjątkową koleżeńską atmosferę spotkania i wartość rozmów, które – jak napisano – „inspirują do kontynuowania i rozwijania kolejnych edycji”.

Podziękowania i galeria zdjęć z XXXII KKRM na stronie PFSRM → · Kwartalniki „Rzeczoznawca Majątkowy” na stronie PFSRM (nr 3/2025 i 4/2025) →

Wcześniejsze konferencje i jubileusze

Doskonalenie kwalifikacji zawodowych

Od początku Oddział dbał o poziom wiedzy członków: przez zebrania szkoleniowe, konferencje i gromadzenie fachowej literatury w biurze. Przy aktywnym udziale członków Oddziału zorganizowano w Olsztynie sześć sesji egzaminacyjnych na uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości: 3–4 lipca 1992 r., 28–29 kwietnia 1994 r., 27–28 czerwca 1996 r., 20–22 marca i 20–22 listopada 1997 r. oraz w listopadzie 1998 r. W latach 1994–1998 Oddział prowadził też szkolenia przygotowujące kandydatów do egzaminu państwowego.

Szkolenia – zwykle jedno- lub dwudniowe, pełniące także rolę integracyjną – prowadzili wykładowcy o najwyższym uznaniu w kraju oraz nasi koledzy. Ich tematyka obejmowała aktualizację i interpretację przepisów, procedury szacowania nieruchomości nietypowych, metody analizy rynku dla poszczególnych podejść oraz współpracę rzeczoznawców z ANR, samorządowymi kolegiami odwoławczymi, sądami i administracją. W kadencjach V–X odbyło się łącznie ponad 80 zebrań z ok. 340 godzinami szkoleniowymi i organizacyjnymi. Dziś tę tradycję kontynuują szkolenia z zapisami online i środowe spotkania na luzie.

Praktyki zawodowe

Regionalnym pełnomocnikiem ds. praktyk zawodowych była w latach 2000–2022 Krystyna Cymerman; od 2023 r. funkcję tę pełni Róża Stasińska-Zawalich. Skala tej pracy jest imponująca: do końca kwietnia 2012 r. praktykę w Olsztynie rozpoczęło 1745 kandydatów, a ukończyło 316 – a strumień nie ustał do dziś.

Komisja Opiniodawczo-Rozjemcza

Komisja (dziś Komisja Opiniująca) ocenia prawidłowość operatów szacunkowych na zlecenie organów samorządowych, osób fizycznych, Policji, sądów i prokuratur, ANR, Skarbu Państwa, Urzędu Wojewódzkiego i starostw – także z województw podlaskiego, pomorskiego i kujawsko-pomorskiego. Od 2004 r. przewodniczy jej Jerzy Makowski. W latach 2004–2022 Komisja oceniła 369 operatów: 272 (74%) negatywnie, 60 (16%) skierowała do uzupełnienia, 37 (10%) oceniła pozytywnie – liczby, które mówią wiele o tym, jak potrzebna jest ta praca.

Nasi członkowie we władzach krajowych

Zarząd Główny PSRWN. Prof. Andrzej Hopfer kierował Stowarzyszeniem od 1992 do 2019 r.; Janusz Jasiński był sekretarzem (1992–1995), a następnie wiceprezydentem przez pięć kadencji (1995–2010); w Zarządzie Głównym zasiadali też Stanisław Goraj, Bolesław Rusak, Ryszard Źróbek, Teresa Wąsowicz i Zbigniew Zysk, a od 2019 r. – Jerzy Korejwo (wiceprezydent) i Przemysław Samełko (członek Zarządu). Na XII Walnym Zjeździe Delegatów 18 października 2025 r. Przemysław Samełko został wybrany wiceprezydentem PSRWN na kadencję 2025–2028; w Zarządzie Głównym zasiadają także Michał Luto i Marta Korpalska, zastępcą członka jest Łukasz Żuk, a w Głównym Sądzie Koleżeńskim – Andrzej Kozuń. W Głównej Komisji Rewizyjnej pracowali Andrzej Nowak, Zbigniew Wrześniowski i Jan Olchówka, w Sądzie Koleżeńskim – Romuald Waśniewski, Sabina Źróbek, Jerzy Makowski i Teresa Wąsowicz.

Polska Federacja Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych. Prof. Andrzej Hopfer był prezydentem Federacji przez dwie kadencje (2003–2009), Ryszard Cymerman (2000–2003) i Janusz Jasiński (2009–2016) – wiceprezydentami, Jerzy Makowski – przewodniczącym Komisji Rewizyjnej (2016–2022). Członkowie Oddziału pracowali w Komisji Standardów (Ryszard Cymerman, Sabina Źróbek, Jerzy Korejwo, Andrzej Kozuń, Janusz Jasiński), Komisji Arbitrażowej (Grzegorz Wójcik, Teresa Leszkiewicz, Teresa Wąsowicz, Andrzej Kalata), Komisji Etyki (Jerzy Makowski), Komisji Szkoleń (Andrzej Nowak), Komisji Legislacji (Ryszard Źróbek), Komisji Wydawnictw (Ryszard Cymerman – przewodniczący) i Radzie Programowo-Naukowej (Janusz Jasiński).

Państwowa Komisja Kwalifikacyjna (podkomisja ds. szacowania nieruchomości) – od jej powołania w marcu 1992 r. zasiadali w niej: Andrzej Hopfer, Teresa Łaguna, Bolesław Rusak, Ryszard Źróbek, a w kolejnych składach Ryszard Cymerman, Sabina Źróbek, Janusz Jasiński, Jerzy Korejwo i Andrzej Nowak. W Komisji Odpowiedzialności Zawodowej od 2004 r. Oddział reprezentują Andrzej Kozuń, Jerzy Makowski, Jan Olchówka i Ryszard Źróbek.

PSRWN jest od 1996 r. członkiem Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT; Oddział ma siedzibę w budynku Warmińsko-Mazurskiej Rady FSNT NOT w Olsztynie, a Jerzy Makowski od 2011 r. jest sekretarzem tej Rady.

Odznaczenia

Najwyższe wyróżnienie środowiskowe – medal „Amicus de Rebus Peritorum Polonorum” (Przyjaciel Polskich Rzeczoznawców) – otrzymało ośmiu członków PSRWN, w tym czworo z Olsztyna: Andrzej Hopfer (1997), Ryszard Cymerman (2010), Sabina Źróbek (2011) i Janusz Jasiński (2015). Członkami honorowymi PSRWN są Henryk Jędrzejewski („ojciec zawodu”, współautor ustawy o gospodarce nieruchomościami, uprawnienia zawodowe nr 1), Wacław Baranowski i Andrzej Kalus.

Złotą Odznakę PFSRM otrzymało siedmiu członków Oddziału (Ryszard Cymerman i Janusz Jasiński – 2001, Bolesław Rusak – 2001, Andrzej Nowak i Krystyna Cymerman – 2011, Jerzy Makowski – 2014, Teresa Wąsowicz – 2018), Srebrną Odznakę PFSRM – dziesięciu, a Złotą Odznakę PSRWN – 44 członków Oddziału, począwszy od pierwszych wyróżnionych w 2001 r.: Ryszarda Cymermana, Janusza Jasińskiego, Jerzego Milkamanowicza, Andrzeja Nowaka, Jana Olchówki, Bolesława Rusaka, Wacława Turczyńskiego i Zbigniewa Wrześniowskiego.

Sport i rekreacja: tenis i spływy

Sport w Oddziale to przede wszystkim tenis ziemny. Pomysł Mistrzostw Polski Rzeczoznawców Majątkowych narodził się podczas III Konferencji w Krakowie w 1994 r.; patronat objęli prezydent PFSRM Andrzej Kalus i prezes PSRWN prof. Andrzej Hopfer, a organizatorem pierwszych edycji był Bolesław Rusak. Podczas jubileuszowych XX Mistrzostw w Olsztynie (2014) uczestnicy postanowili, że zawody będą nosić jego imię.

Jubileuszowe XXX Mistrzostwa – Olsztyn, 3–6 czerwca 2026 r.

Trzydzieste Mistrzostwa wróciły tam, gdzie wszystko się zaczęło. Rozegrano je na czterech kortach ceglastych i dwóch krytych Kortów Bartąg pod Olsztynem, a bazą turnieju był Pensjonat Wulpink w Majdach nad jeziorem Wulpińskim. Otwarcia dokonał członek Zarządu Oddziału Andrzej Kozuń; w strefie kibica zasiedli m.in. wiceprezydent PSRWN Roman Bisping i wieloletni uczestnik mistrzostw prof. Janusz Jasiński. Grano systemem „każdy z każdym” w singlu (open i +65), deblu, po raz pierwszy od lat także w singlu pań i w mikście. W kategorii open zwyciężył Janusz Truskowski (Olsztyn) przed Pawłem Wiśniewskim (Sosnowiec) i Krzysztofem Furmanem (Piła); w kategorii +65 – Bogdan Mituniewicz (Warszawa) przed Ryszardem Dyrdą (Rybnik) i Jerzym Bogaczem (Olsztyn), który odebrał też Puchar Seniora. Debla wygrali Krzysztof Furman i Janusz Truskowski, singiel pań – Jolanta Dyrda (Rybnik) przed Marzeną Truskowską, a mikst – Marzena i Janusz Truskowscy. Klasyfikację drużynową wygrało PSRWN przed Śląskim Stowarzyszeniem Rzeczoznawców Majątkowych i Stowarzyszeniem Rzeczoznawców Majątkowych w Bydgoszczy. Nagrody wręczyli wiceprezydent PSRWN Roman Bisping i prezes Oddziału Przemysław Samełko.

Ogólnopolski Spływ Kajakowy Rzeczoznawców Majątkowych

Nowsza tradycja Oddziału. 8–9 września 2023 r. na Krutyni pierwszy dzień wypełniło szkolenie prowadzone przez sędziego Andrzeja Antkiewicza i Przemysława Samełkę, drugi – spływ z Krutyni do Wojnowa (13 km) z zawodami o puchar Prezydenta PFSRM. Zwyciężyli Cezary Kowalczyk i Magdalena Zachaś, drugie miejsce zajęli Janusz i Piotr Jasińscy, trzecie – Marek Dzitkowski i Marcin Gronkiewicz; nagrodę specjalną „za I miejsce podwodnym kajakiem” odebrali Krzysztof Lewandowski i Roman Bisping. Spływ wpisał się w kalendarz Oddziału na stałe – kolejna edycja odbyła się we wrześniu 2024 r.

W dniach 11–13 czerwca 2026 r. uczestnicy z różnych części kraju spotkali się ponownie nad Krutynią. Program obejmował spływy trasami Krutyń–Ukta oraz Jezioro Mokre–Krutyń, szkolenie warsztatowe poświęcone wycenie nieruchomości rolnych, na których znajdują się plantacje kultur wieloletnich, oraz – jak zawsze – sportową rywalizację i wieczorne spotkania. W spływie uczestniczył prezydent PSRWN Krzysztof Lewandowski. Kolejny spływ zaplanowano na 10–12 czerwca 2027 r.

Relacje z obu wydarzeń 2026 r. ukazały się w kwartalniku „Rzeczoznawca Majątkowy” nr 2/2026 (autorzy: Przemysław Samełko; Janusz i Marzena Truskowscy).

Pamięci zmarłych członków

W minionym trzydziestoleciu odeszli od nas Koleżanki i Koledzy, którzy współtworzyli Oddział:

• Stanisław Goraj (1993)
• Jerzy Milkamanowicz (2003)
• Jan Marcinkowski
• Wacław Turczyński
• Stanisław Hennig
• Zbigniew Wrześniewski
• Magdalena Podstawska
• Ewald Piwkowski
• Janina Sapkowska
• Wojciech Żebrowski
• Kazimierz Przybyłowski
• Bolesław Rusak (2016)
• Jarosław Czerkies
• Zbigniew Zysk
• Zofia Gryguć (2018)

Sylwetki prof. Andrzeja Hopfera, Jerzego Milkamanowicza i Bolesława Rusaka – na stronie Wspomnienia. Dr inż. Stanisław Goraj (zm. 14 kwietnia 1993 r.) – geodeta, wieloletni nauczyciel akademicki ART, dyrektor Instytutu Planowania i Urządzania Obszarów Wiejskich, specjalista pomiarów katastralnych i systemów informacji o terenie – był pierwszym wiceprezesem Zarządu Głównego PSRWN i członkiem zespołu wprowadzającego w Polsce wycenę nieruchomości w jej nowym ujęciu.

Jak powstawał zawód rzeczoznawcy majątkowego

Publikacja jubileuszowa zamyka się esejem o czterech okresach w historii zawodu. Przed 5 grudnia 1990 r. zawód formalnie nie istniał: ustawa o gospodarce gruntami z 1985 r. używała pojęcia „wartość” wymiennie z „ceną”, „opłatą” czy „odszkodowaniem”, a wartości rynkowej nikt nie określał. Jedynie niektórzy geodeci uzyskiwali – na mocy Prawa geodezyjnego i rozporządzenia z 28 listopada 1989 r. – uprawnienia obejmujące „szacowanie nieruchomości (gruntów)”, w praktyce martwe, bo grunty szacowały organy administracji.

Okres tworzenia zawodu (5 grudnia 1990 r. – 31 grudnia 1997 r.) otworzyła głęboka nowelizacja ustawy o gospodarce gruntami: w art. 38 po raz pierwszy wyodrębniono „wartość nieruchomości” jako pojęcie samoistne i wskazano osoby uprawnione do jej określania – biegłych z list wojewódzkich oraz osoby z uprawnieniami w zakresie szacowania. Listy wojewódzkie, pomyślane jako rozwiązanie przejściowe, przetrwały do 1998 r. Ustawa z 4 października 1991 r. wyodrębniła szacowanie nieruchomości jako osobny zakres uprawnień, określiła wymogi kwalifikacyjne (wykształcenie techniczne, ekonomiczne lub prawnicze oraz studium podyplomowe lub kurs) i oddała nadawanie uprawnień ministrowi na wniosek Komisji Kwalifikacyjnej – powołanej 10 marca 1992 r. i podzielonej na podkomisje ds. geodezji oraz ds. szacowania nieruchomości. Kandydaci przedstawiali trzy prace i zdawali egzamin; od 25 września 1995 r. organizację postępowań minister powierzył Federacji, a od 1 stycznia 1997 r. uprawnienia nadawał Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Braki regulacji wypełniało wtedy środowisko: standardy zawodowe, kodeks etyki i jednolita pieczęć rzeczoznawcy przyjmowane były dobrowolnie, z ogromnym entuzjazmem i dyscypliną.

1 stycznia 1998 r., z wejściem w życie ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, rozpoczął się okres doskonalenia zawodu i formalnego usankcjonowania nazwy „rzeczoznawca majątkowy”. Trzy czynniki zdecydowały o umocnieniu profesji: zorganizowanie się środowiska w stowarzyszenia i ich Federację (1993), podjęcie przez uczelnie profesjonalnego kształcenia na studiach podyplomowych oraz doroczne krajowe konferencje – od I w 1992 r. do XXX w 2023 r. Czwarty okres autor nazywa „nieudaną próbą likwidacji zawodu”.